Geen enkel land op aarde bezit meer wonderen dan Egypte
Wonderen... lang verborgen
Maar soms worden ze onthuld in een gloed van goud.
Of in een vreemd verhaal.
Ons verhaal begint met een dood...
... de dood van een ongewone jongen.
Aanbeden als de zoon van Ra. De zonnegod.
Hij was een farao van Egypte, 3000 jaar geleden.
We weten niet hoe hij stierf.
Alleen dat zijn dood opmerkelijk en mysterieus was.
Zijn lichaam was voorbehouden, op de manier zoals andere farao's.
De priesters versieren zijn kist.
Om hem voor te bereiden... ... voor zijn laatste reis.
Naar de wereld van de dood.
De rituelen moesten voltooid worden.
Voordat zijn vader Ra (de zon) verdween in de duisternis.
Deze jonge farao zat veilig in zijn tombe...
omringd door koninklijke schatten.
En zijn zegel werd aangebracht in zijn intrede.
Van die tijd af, was het een plaats van rust.
Verborgen en ongestoord voor altijd...
Deze jongen zijn naam was...
Tut-Ankh-Amon.
Voor 3000 jaar koning Tut en zijn tombe...
in de vallei der koningen...
bleef verzegeld onder het zand.
Andere tombes werden gevonden en beroofd.
Maar de zijne niet.
In overtuiging dat hij het kon vinden...
Een Engelsman, Howard Carter genaamd
reeds 5 zoektochten geleid
maar vonden niets.
In 1922, ging hij terug naar Egypte, voor de 6e maal.
Dat jaar, had hij een prachtige kanarie meegenomen...
om zijn geest te verhelderen.
De werklieden noemden de vogel "de Gouden Vogel".
En zeiden tegen Carter dat dit hem geluk ging brengen.
Maar als het werk begon...
succes nagegaan, met goede vooruitzichten.
en de tijd raakte op.
Carter's sponsor, Lord Carnarvon
was een Engelse graaf gefascineerd door Egypte.
maar zelfs hij gaf de moed op.
en had besloten er geen geld meer in te stoppen.
Ja, Carter had er moed in
met het gedacht als hij
de tombe vond in goeie staat met wonderbaarlijke artefacten.
dat dit hun ging helpen in de schaduw van de tijd.
Om een glimp op te vangen van een wereld... lang vergeten door de mens.
Om het gehele begin aan te tonen.
Dat is een mooi verhaal grootvader maar ik wil meer weten.
Jij woont hier en ik weet dat je me het hele verhaal kan vertellen.
Over ?
Wel, mijn vrienden willen dat ik U vraag over... de vloek...
Over hoe iemand in de tombe van koning Tut...
stap, hem erge dingen overkomt.
Ja, ja. Ik weet het.
Ik weet niet of ik dat geloof.
Maar wil je me erover vertellen ?
Zo, de tombes, de Farao's, de monumenten...
de grote beschaving. Wie bouwde ze ?
Daar heb je geen interesse voor.
Maar de Farao's vloek vind je...
Boeiend !
Ja ik zie dat
Oké dan.
Je zal er al over gehoord hebben maar eerst...
moeten we samen een reis maken
Waar gaan we starten ?
Bij de bron natuurlijk.
De Bron van de Nijl
Dit is de langste rivier ter wereld.
De grootste rivier in Afrika
Doorkruist bijna het gehele continent.
Het is de bron van 2 rivieren.
De Witte Nijl die ontspringt bij Lake Victoria
en gaat naar het noorden richting Uganda
en de Blauwe Nijl die afzakt...
van de hoge landen van Ethiopië.
Hij moest in de woestijn van Soedan
de hoofdader vormen van de Nijl.
Tegen de tijd dat de rivier overgaat naar de Middellandse zee...
... heeft zijn water een reis van meer dan 4000 mijl afgelegd.
Voor de buitenwereld
was de bron van de grote rivier een verborgen mysterie.
Maar voor de oude Egyptenaren was het duidelijk.
De Nijl kwam van de goden.
Maar wat heeft de Nijl te maken met vloeken en mummies ?
Alles. Er waren geen mummies, geen oud Egypte...
... in feite geen Egypte in het geheel zonder de Nijl.
Je ziet, Egypte in een woestijn zonder de Nijl
Leefbaar voor kamelen en schorpioenen
maar niet voor grote beschavingen.
Het is alleen hier door de voedselrijke Nijl
dat de hitte van de woestijn dragelijk is...
... en dat het fijne zand verandert is in rijke landbouwgrond
Gevoed en bewerkt door de Nijl
Egypte werd het langst levende land
van alle grote vroegere beschavingen.
In de vroegere tijd, zo veel water
stroomde van de hoge valleien van Centraal Afrika
zodat de Nijl overstroomde, volgens de seizoenen.
Mineraalrijk slib
werd richting woestijn van Egypte werd verder landinwaarts gedragen
waar wild leefde
Rijk land maakte het mogelijk dat een aanhoudende landbouw cultuur
en een stabiele beschaving
het mogelijk maakte om van een dagelijkse overlevingsstrijd te wijzigen
naar het werken met de geest.
Wetenschap, wiskunde
technologie en astronomie.
Zij bestudeerden de hemels en de seizoenen...
... en zij gaven ons het 24 uur stelsel en de 365 dagen kalender.
Egypte, een oud gezegde
was een geschenk van de Nijl
Maar de Egyptenaren geloofden
dat er nog 1 ding machtiger was dan de Nijl...
... de zon...
... de god, Ra genoemd...
... de god die alles schiep.
Iedere morgen met zijn verschijning
werd de zonnegod (Ra) geboren.
Iedere nacht die kwam...
stierf hij.
Maar de volgende morgen
verscheen hij weer. Nooit faalde hij.
Hij was de eeuwigheid.
Toen een koning stierf.
geloofden ze dat hij een werd met Ra.
Zijn zoon, de nieuwe farao werd Horus, de valk...
... de levende god op aarde.
En zo, de Egyptenaren met absolute kracht...
die zij gebruikten om een buitengewoon imperium te bouwen.
een imperium met gebouwen zo enorm
en kunst, zo uniek.
Wij proberen ze nog altijd te begrijpen.
Zoveel wonderen werden gemaakt.
Hoe stenen uit de woestijn
werden omgebouwd tot tijdloze monumenten.
Sommige van de oudste gebouwen op aarde
zijn bewaard gebleven door de woestijn lucht.
en door de handigheid van hun creaties.
Sommige zijn zo oud dat zij al bestonden 1000 jaar voor
Tutankhamon werd geboren.
De enorme obelisk van Karnak.
werd gegraven van harde blokken van graniet.
vervoerd, meer dan honderden mijlen met de boot.
en dan misschien rollend met grote houten palen.
Enorme beelden van Ramses de Grote.
uitgegraven in Abu Simbel, zijn sommige van de grootste figuren.
ooit uitgehouwen in degelijke steen.
We weten niet hoe ze het deden, maar we weten wel waarom...
... om de grote farao's de eren. Zowel in leven als in de dood.
Eren van farao's na de dood...
Heeft dat iets te maken met de mummies ?
- Ja.
Kijk naar Tutankhamon bijvoorbeeld.
Wanner de jonge koning stierf...
zochten om een magisch lichaam voor voor hem te creëren.
Voor 70 dagen, bewerken ze, om te drogen en te behouden,
het koninklijke lichaam met zouten en zalven.
dan wikkelden ze het in honderden meters linnen
versiederden het met juwelen, amuletten en maakten ze het aantrekkelijk.
En uiteindelijk bekroonden ze de mummie
met een exclusief gouden dodenmasker.
Tutankhamon was klaar voor het hiernamaals.
Was zijn lichaam 1000 jaar eerder geboren geweest dan...
... zou hij begraven worden zoals alle farao's voor hem...
in een monument van enorme afmetingen.
door de mens gemaakte berg van stenen de 'Piramiden genaamd.
Waarschijnlijk zagen zij de piramiden vorm
als een mystieke verbinding tussen aarde en hemel.
om de farao's ziel voor te bereiden naar de weg naar de hemel.
Van de fantastische 7 wonderen van de oude wereld
zijn enkel nog de piramiden overgebleven.
Meer dan 4000 jaar geleden gebouwd.
Bij en om de 500 voet hoog
zij bevatten de grootste stukken steen
ooit vervoerd door de mens.
Met stukken van 50 ton en meer.
Toch, hebben zij dat bereikt zonder wielen of katrollen...
of zelfs zonder handgereedschap.
Hoe deden ze dat toch zonder moderne machines ?
De goden deden het zeker niet...
Zij gebruikten hun verstand.
kennis bouwt deze grote constructies.
Hoge gesofistikeerde kennis.
Kijk...
De piramiden van Gizeh zijn gebouwd...
in perfecte uitlijning met sommige sterren.
Dit betekent kennis van astronomie.
De fundaties van de piramiden...
... de perfecte hoek van de piramiden en de juiste afmetingen...
... precies tot op de hoogte die ze wilden bereiken...
... wel, dit betekent kennis van geometrie en wiskunde.
En tot slot...
... je moet weten, om die grote zware stenen van beneden tot boven...
... en er voor te zorgen dat ze perfect passen...
... dat betekent kennis... 200 00:16:54, 890... > 00:16:58, 519 ... een ongelofelijke kennis van technologie en organisatie.
Organisatie ?
Absoluut.
Je moet zeggen tegen uzelf...
... het waren de goden niet die deze monumenten bouwden. 205 00:17:06, 777... > 00:17:08, 445 Het waren mensen...
Duizenden en duizenden mensen.
Stel U een van die mensen voor...
... hij leeft in een klein dorp, 4000 jaar geleden.
Het leven ging ongeveer de hele tijd dezelfde gang...
... landbouw, vee houden, vissen in de Nijl.
En toen, op een dag, ben je geselecteerd...
... om te werken op een boot.
Je bent nu lid van een groot internationaal project...
... het bouwen van de graftombe van de farao.
Maar je hebt totaal geen idee welk soort graftombe...
en dan zie je...
... een monument voor de zon. Voor het eeuwige leven.
Hoe vervoerden ze zulke grote stenen...
... met zo'n groot gewicht ?
Er zijn vele theorieën...
... mogelijks vervoerden en duwden ze de blokken...
... op grote taluds.
De taluds groeiden zoals de piramide groeide...
... en zetten de stenen met zo'n precisie op elkaar...
... dat er tussen 2 stenen geen postkaart tussen kon.
Voor de grote piramide van Khufu, duurde het meer dan 20 jaar... 227 00:18:46, 460... > 00:18:52, 007 ... en meer dan 2 miljoen stenen blokken en 20.000 personen.
en ze hadden slaven...
... en hadden personen, meestal boeren...
gerekruteerd voor een werk van meer dan een jaar.
Met hun hulp...
... bouwden de vroegere farao's honderden piramiden.
Waarvan er vandaag nog 80 bestaan.
Maar wat met de koningen die later kwamen ?
Je vertelde me dat koning Tut, niet in een piramide begraven werd.
Neen, dat was hij inderdaad niet.
Ze stopten met bouwen, en voor een goeie reden.
er waren rovers die meer bezorgd waren om hopen goud...
... dan een goed verhaal.
De piramiden, waren voor de rovers een perfect uithangbord...
... met opschrift, "Wij begroeven de koning hier...
... en al zijn schatten met hem..."
Een goed plan was nodig.
Daarom werd 500 jaar nadat de laatste piramide gebouwd werd...
de nieuwe generatie van koningen had besloten van in plaats van graven
die iedereen kon zien te bouwen
waarom geen graven die niemand kan zien te bouwen ?
300 Mijl ten zuiden van de piramiden...
... rechtover het moderne Luxor aan de Nijl...
... is er een net van valleien...
... in de schaduw van natuurlijke piramiden.
Hier zou geen enkele dief de koninklijke schatten vinden.
Hier zouden de koningen en koninginnen van Egypte voor altijd onsterfelijk zijn...
... of zo dachten zij.
Maar hebzucht is onstuitbaar.
rovers ontdekten de graven.
In geen tijd was ieder graf in de vallei opgebroken...
... en geplunderd.
Behalve 1...
Behalve de tombe van Tutankhamon.
Dat, was uiteindelijk wat Howard Carter geloofde.
en hij had gelijk.
Het zou de grootste archeologische ontdekking worden
van de moderne tijd.
Na 5 jaar zoeken had hij ze nog niet gevonden...
... en de situatie begon hopeloos te worden.
Dan, in de morgen van 4 November, 1922
vond een waterjongen een ongewone rots onder zijn zak.
Carter zond een telegram naar Lord Carnarvon in Engeland,
om vlug over te komen.
En toen hij zijn schenker ontmoette
terwijl hij weg was...
... gebeurde er iets zeer vreemds.
De "gouden vogel" die hem altijd geluk gebracht had...
... werd gedood door een cobra.
Wel, de cobra was
een beschermer van de farao's
en de kanarie stelde de indringers voor die de tombe gingen betreden.
Dus at de cobra de kanarie op.
Dit door de vloek van de farao ?
Meer omdat de cobra honger had.
Ik vind het gedacht van de vloek beter.
Wel, vele werklui dachten dat het de vloek was.
De dood van de "gouden vogel" was een slecht voorteken voor hen.
Dit betekende dat iemand die dicht bij het project stond zou sterven
binnen het jaar.
Geruchten over een vloek maakten weinig indruk bij Carter.
Hij hoopte dat zijn graafwerken een tombe zouden blootleggen...
... zoals de deze...
... het graf van de farao Ramses VI genaamd.
Hij regeerde lang na koning Tut.
Carter wou een schat vinden...
maar vond geen, enkel een schat van...
... beelden...
... hiërogliefen die de kennis zou beschrijven van hoe...
... de ouden leefden en in wat zij geloofden.
Deze tekeningen waren afkomstig uit de Egyptische "Het Boek der Doden".
Boek naar de eeuwigheid...
... dat was mee begraven met de mummie.
Om een dode koning te helpen bij het hiernamaals.
Om hem van antwoorden te voorzien...
... op de vragen die hij zou stellen...
... spreuken die hem zouden doen afwijken van de gevaarlijke weg.
Maar de voorbereiding tot het hiernamaals begon...
... lang voor de dood.
In grote tempels ondersteund door pilaren...
... bezit de grootste werkruimte ooit gebouwd...
... gaven de levende farao's offers...
... als een soort weg van communicatie aan de goden en het hiernamaals...
... en vroegen hun goedkeuring.
Zowel onmetelijke en kleurrijke...
... tempels zoals het grote Madinat Habu...
... was de plaats voor uitzonderlijke rituelen...
... die niet alleen de farao's macht verkondigde...
... en rijkdom maar ook zijn toewijding aan de goden...
... die hij op een dag zou vergezellen in zijn reis naar het hiernamaals.
Zij waren zeker in gedachten verzonken over het leven na de dood ?
Ja, en waarschijnlijk geen enkele oudere beschaving van het leven genoot...
... zoals zij deden...
Er waren verhalen afgebeeld over uitvindingen en avonturen...
... over bordspelen en balspelen, over dans en muziek...
... over acrobaten en handspeelgoed...
... over de genegenheid tussen man en vrouw...
... en over familie die elkaar steunt.
Het was de meest geavanceerde beschaving uit zijn tijd...
... en het ging door voor 3000 jaar...
... maar het rijk trok binnendringers aan.
Temidden in de verhalen op de tempelmuren...
... staan de beschrijvingen over aanvallen tegen binnendringers...
... die probeerden het rijk van de koningen over te nemen.
Maar het binnengevallen rijk bekwam meer macht.
Waren zelfs meer vastberaden...
... en zo, geleidelijk maar onvermijdelijk...
... begon het koninkrijk van Egypte af te brokkelen.
Goed, maar hoe kon een machtig koninkrijk als Egypte
zo ineenvallen ?
Eigenlijk, gebeurden er meerdere dingen...
... maar het meest was het verzwakken van de farao's macht...
... door de vele verwarring...
... maakte Egypte kwetsbaar voor indringers.
Beetje bij beetje werd het grote rijk der farao's...
... samen met zijn geheimen teruggenomen door de woestijn.
Maar zelfs als de monumenten van Egypte afbrokkelen...
... worden de verhalen herontdekt door de moderne archeoloog.
Ze ontcijferen de lange weg.
Leerlingen en artiesten...
... bewaren de grote Sfinx voor de gehele mensheid.
Onderzoek in de piramiden van Gizeh...
... hebben de schitterende architecten onthuld...
... die gesofistikeerde ontwerpen maakten om instorting...
... van de kamers en doorgangen te vrijwaren.
D.N.A. analyse helpt...
... om de familie van de koninklijke mummies te identificeren...
... en geven ons hints hoe zij leefden...
... en stierven.
Nieuwe opgravingen leggen nieuwe vaststellingen...
... over de nederzetting en gewoontes...
... van de werkers die de Gizeh piramiden bouwden vast.
Deze nieuwe ontdekkingen en vele andere...
... danken zichzelf aan...
... aan een belangrijke ontdekking...
... van de tombe van een tienerkoning.
Op November 26, 1922, Howard Carter bereikte de muur...
... buiten de eerste kamer van Tutankhamon's tombe.
Wat kan je zien ?
Carter, alstublieft. Zie je iets ?
Ja.
Prachtige dingen.
Prachtige dingen...
Grootvader; waren die prachtige dingen...
... voor 3000 jaar verborgen in 4 kamers...
... uitgegraven uit stevige rots ?
Zij betraden de enige...
koninklijke tombe die niet beschadigt was.
En in de begraafkamer vonden ze...
... vier gouden schrijnen...
... in de vier schrijnen, drie gouden kisten...
... de ene in de andere en in het midden...
... de mummie van de jonge koning: Tutankhamon.
Het was de grootste schat ooit gevonden in Egypte.
Zeker 2000 voorwerpen,
in goud, albast, edelsteen...
... en fijne juwelen, 1000 jaar geleden gemaakt...
... door meesters in de kunst...
Zij gaven ons een persoonlijke kijk op...
... op het koninklijke leven in Egypte...
... en leende ons de weg naar het altijd zoeken...
... om altijd te leren.
Zo, door ontdekkingen zoals van Howard Carter...
... en de moderne ontdekkers...
... betekenen de ruines van Egypte iets voor ons.
De stenen creaties die altijd over de woestijn kijken...
... zijn nieuwe testamenten...
... voor de grote stap voorwaarts voor de mensheid.
Van jagers tot verzamelaars.
Van bouwers van grote monumenten...
... tot dromers van grote dromen.
Deze stenen wonderen...
... zijn de vorm van ons begin...
... tonen de symbolen van ons ontstaan...
... om denkers, artiesten dichters en bouwers te worden.
Deze grote monumenten leren ons onderdanig zijn.
Zij bleven tenslotte toch 5000 jaar overeind.
Hoe lang bestaat onze moderne beschaving
in vergelijking met hun ?
Niet lang.
Niet zeer lang.
Nu, over de zaak van de vloek.
Lord Carnarvon stierf door een muggenbeet.
vijf maanden nadat koning Tut's tombe was geopend.
Dus het is toch waar na alles ?
Wel, Lord Carnarvon stierf een vroegtijdige dood...
... maar Howard Carter leefde tot aan zijn 65.
En de kleine jongen...
... was een van de eerste in de tombe omdat ze op zijn maat gemaakt was...
... en was rijp voor zijn leeftijd net als de werkers.
Dus, er is geen vloek van de dood ?
Na dit alles...
... een vloek, zoals je ziet, vliegt met een gezicht van alles...
... waar de Egyptenaren in geloofden.
Je wilt het leven zeggen ?
Ja... het leven.
De dood was het einde niet.
Het was het begin...
... van een grote reis naar de eeuwigheid...
... waar de koningen en goden...
... zeilden met het morgenschip op het meer van vuur aan de horizon...
... bekomt een nieuw leven elke dag samen met de zon.
Nederlandse vertaling door : AnckSuNamun